Investing.com – Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ilişkin Satınalma Gücü Paritesi (SGP) geçici sonuçlarını açıkladı. Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) ile ortaklaşa hazırlanan çalışmaya göre, Türkiye’de kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) endeks değeri 71 olarak hesaplandı. Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ortalaması 100 kabul edildiğinde, Türkiye bu ortalamanın %29 altında bir seviyede yer aldı.
Ölçümler, 27 AB ülkesi, 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, Norveç ve İzlanda), 5 aday ülke ve 1 potansiyel aday ülke olmak üzere toplam 36 ülkeyi kapsıyor. Bu ülkeler arasında kişi başına GSYİH endeksinde en yüksek değere sahip ülke 242 ile Lüksemburg olurken, en düşük değer ise 35 ile Bosna-Hersek’e ait oldu.
Fiili bireysel tüketim düzeyi de dikkat çekti
GSYİH dışında, ülkelerin tüketici refahını daha doğru biçimde yansıttığı kabul edilen kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi de Türkiye için 80 olarak açıklandı. Bu göstergeye göre Türkiye, Avrupa Birliği ortalaması olan 100’ün %20 altında kaldı. Fiili bireysel tüketim, hanehalkları tarafından doğrudan yapılan harcamaların yanı sıra devlet veya kâr amacı gütmeyen kuruluşların sağladığı sağlık, eğitim gibi hizmetleri de içeriyor.
SGP’ye göre bu alanda en yüksek kişi başına tüketime sahip ülke 141 endeks değeri ile yine Lüksemburg olurken, listenin sonunda 41 endeks puanıyla Arnavutluk ve Bosna-Hersek yer aldı. Türkiye, bu sıralamada orta seviyede konumlandı ve birçok Avrupa ülkesine göre daha düşük bir tüketim düzeyine işaret etti.
Türkiye’nin fiyat düzeyi endeksi 47 oldu
Ölçümlerde, fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi de dikkate alındı. Bu endeks, ülkelerin ulusal para birimleri ile yurttaşların ne kadar mal ve hizmet alabileceğini ortaya koyuyor. 2024 yılı geçici verilerine göre Türkiye’nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi 47 oldu.
Bu değer, AB ülkelerinde ortalama 100 euro karşılığında satın alınabilen bir mal ve hizmet sepetinin Türkiye’de yalnızca 47 euro karşılığında Türk lirası ile edinilebildiği anlamına geliyor. Endeksin 100’den küçük olması, Türkiye’nin Avrupa ortalamasına göre daha ucuz bir ülke olduğunu ortaya koydu.
GSYİH ve tüketim endeksleri farklılık gösteriyor
Kişi başına GSYİH ve fiili bireysel tüketim endeksleri, ülkelerin ekonomik gelişmişliği ve tüketici refahını farklı açılardan yansıtıyor. GSYİH endeksi bir ekonominin genel üretim gücünü yansıtırken, fiili bireysel tüketim endeksi doğrudan halkın tüketim kapasitesini gösteriyor. Bu nedenle, ülkeler arasında bireylerin yaşam standartlarının karşılaştırılmasında tüketim endeksleri daha belirleyici kabul ediliyor.
Türkiye’ye ilişkin her iki göstergenin de AB ortalamasının altında bulunması, hem ekonominin genel büyüklüğü hem de bireylerin satın alma gücü açısından önemli farklılıkları gözler önüne seriyor. TÜİK ve Eurostat tarafından yayımlanan bu veriler, ülkeler arası ekonomik farkların izlenmesi ve politika geliştirilmesi açısından referans kabul ediliyor.
