Ukrayna-Kıbrıs vatandaşı dolar milyarderi Vadim Yermolaiev aile üyeleriyle birlikte Monaco’da 29 Haziran’da lüks bir binaya düzenlenen bombalı saldırıda ciddi şekilde yaralandı. Ailenin tedavisi devam ederken 7 Temmuz’da da 39 yaşındaki Ukraynalı Anastasia Berezovska’nın cesedi Kiev yakınlarında bulundu.
Bu iki olay arasındaki bağlantı ise Berezovska’ın Yermolaiev’e suikast girişiminde bulunmakla suçlanmasıydı.
Cesedin bulunmasından birkaç gün sonra da Ukrayna istihbarat servisleriyle bağlantılı iki erkek, kadını öldürdükleri şüphesiyle gözaltına alındı.
Bu cinayet gözaltına alınanlar için ömür boyu hapis, Ukrayna içinse muhtemel bir uluslararası skandal anlamına geliyor.
Cinayet şüphelisinin öldürülmesi
Monako Başsavcılığı, Anastasia Berezovska’nın Vadim Yermolayev’i, onun birlikte yaşadığı kadını ve çiftin 13 yaşındaki oğlunu öldürmeye çalıştığını düşünüyor.
Güvenlik kameralarının görüntülerini inceleyen savcılık makamı,, Berezovska’nın kurbanları uzun süre izlediği sonucuna vardı. Daha sonra evin girişine içinde patlayıcı bulunan bir sırt çantası yerleştirdi. Patlayıcı, güvenli bir mesafeden cep telefonuyla infilak ettirildi. Kadın hemen ardından Côte d’Azur’dan ayrıldı. Cesedi de kısa bir süre sonra Kiev yakınlarındaki bir ormanda bulundu.
Berezovska oğlu ile birlikte Frankfurt am Main yakınlarındaki Hofheim’da yaşıyordu. Ukrayna’dan gelen bir sığınmacı olarak Almanya’da geçici koruma statüsüne sahipti. Bir akrabasına göre Berezovska ve oğlu mütevazı bir hayat sürüyor, sosyal hizmetlerden faydalanıyor ve Almanca öğreniyordu.
Berezovska, Almanya’ya gelmeden önce bütün hayatını Ukrayna’da geçirmişti. Önce annesinin yaşadığı Horodişçe köyünde, daha sonra Jitomir’de yaşadı. Mesleği hakkında ise bir bilgi yok.
Monako’daki patlamanın ardından saldırının hedefindeki evin girişi incelemeye alındı. Savcılığa göre olay yerindeki izler ve güvenlik kamerası kayıtları, Anastasia Berezovska’nın, saldırının hazırlık sürecindeki rolüne işaret ediyorFotoğraf: Valery Hache/AFP
Monako’dan Ukrayna’nın Jitomir kentine…
Anastasia Berezovska’nın bir akrabası da gazetecilere saldırıdan yaklaşık bir hafta önce yedi yaşındaki oğlunu Ukrayna’daki annesinin yanına gönderdiğini anlattı. Kendisi ise eldeki bilgilere göre Rhein-Main bölgesinden güneye doğru yola çıktı. Nice-Matin haber portalına göre Berezovska, 26 Haziran’da olay yerinin yakınlarında trafik kameraları tarafından araç kullanırken görüntülendi.
Berezovska, patlamanın hemen ardından da Côte d’Azur’dan ayrıldı ve ertesi gün Frankfurt bölgesine döndü. Ancak burada uzun süre kalmadı. 1 Temmuz’da otobüsle Ukrayna’ya giriş yaptı ve annesinin yaşadığı Horodişçe köyüne gitti.
Berezovska, Ukrayna’ya giderken de Monaco polisi güvenlik kamerası görüntülerinde koyu renk takım elbise giyen bir kişi fark etti. Polis, bunun kendisini erkek gibi gösteren bir kadın olabileceğini düşündü. Başka video görüntülerinin incelenmesinin ardından omzunda yılan dövmesi bulunan iri yapılı bir kadın şüpheli durumuna geldi. Ardından kadının peşine düşüldü, kullandığı araç Almanya’da bulundu. Hessen polisi aynı akşam Ukraynalı kadının boş durumdaki evinde arama yaptı.
Berezovska’nın annesinin polise verdiği ifadeye göre, ertesi sabah ise Berezovska beklenmedik şekilde kendisini Jitomir yakınlarındaki bir benzin istasyonuna götürmesini istedi. Benzin istasyonundaki görevli ise polise, kadın için Kiev yönüne giden bir taksi çağırdığını anlattı. Taksi şoförü de polise, kadını saat 09.30 sularında Kiev bölgesindeki Makariv yakınlarında otoyolda bıraktığını anlattı.
Monaco Başsavcılığı üç saat sonra bir basın toplantısında şüphelinin adını ve fotoğrafını yayımlayıp uluslararası arama listesine aldığında ise Anastasia Berezovska muhtemelen çoktan ölmüştü.
Monako Güvenlik Şefi Eric Arella, Anastasia Berezovska’nın fotoğrafını kamuoyuyla paylaştığında, şüphelinin izi çoktan Güney Fransa’dan Almanya üzerinden Ukrayna’ya uzanmıştıFotoğraf: Jean François Ottonello/MAXPPP/picture alliance
İstihbarat bağlantılı şüpheliler
Kadını öldürdükleri şüphesiyle gözaltına alınan Vladislav Reut ve Vitaliy Şıkoviç’in ise Ukrayna istihbarat servisleriyle yakın bağlantıları tespit edilldi. Reut, ülkenin merkezi askeri istihbarat birimi olan Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Müdürlüğü’nün (HUR) aktif mensubuydu. Şıkoviç ise bu yıl Nisan ayına kadar Ukrayna Güvenlik Servisi’nde (SBU) görev yapmıştı.
Soruşturmada elde edilen bilgilere göre Berezovska, Ukrayna’ya döndükten sonra telefonla yalnızca aile üyeleri ve iki şüpheliyle temas kurdu.
Vladislav Reut, polislerin kadını aramak için kendisine geldiği 6 Temmuz sabahı Berezovska cinayetini itiraf etti. Ancak mahkemede ifadesini değiştirdi ve suçu suç ortağının üzerine attı. Reut, Şıkoviç’i cinayetten vazgeçirmek istediğini söyledi. İlk sorguda cinayeti üstlenmesine ise Şıkoviç’ın tehditlerinin neden olduğunu iddia etti.
Vitaliy Şıkoviç mahkemede herhangi bir açıklama yapmayı reddetti. Avukatı da müvekkilinin Berezovska ile ilişkisine dair sorulardan kaçındı.
Kiev’deki Peçersk Bölge Mahkemesi’nde görülen duruşma, Anastasia Berezovska’nın ölümüne ilişkin soruşturmanın merkezindeki istihbarat bağlantılarını yeniden gündeme taşıdı. Eski SBU görevlisi Vitaliy Şıkovıç, cinayet şüphesiyle hâkim karşısına çıkarılan isimlerden biriFotoğraf: Igor Burdyga/DW
Monako’daki saldırının emrini kim verdi?
Tutukluların ifadeleri dikkate alındığında Berezovska’nın Şıkovıç ve Reut’un ajanı olduğu ve onların talimatıyla Monaco’daki saldırıyı gerçekleştirmiş olabileceği ihtimali güçleniyor. Gerçeklerin ortaya çıkmaktan korkan faillerin izleri yok etmek için kadını öldürmüş olabileceği düşünülüyor.
Ukrayinska Pravda gazetesinin kaynaklarına göre savcılar, Berezovska cinayetindeki şüphelilerin Monaco’daki saldırının organizatörleri olabileceğinden kuşkulanıyor.
Ancak asıl talimatı kim verdi?
Şıkoviç’ın avukatı Anatoliy İvanov mahkemede, Monaco’daki patlamanın özellikle Rusya’nın işine yarayan bir terör saldırısı olabileceğini öne sürdü. Çünkü bu saldırının Ukrayna istihbarat servislerini itibarsızlaştırdığını savundu.
Vitaliy Şıkoviç’ın avukatı Anatoliy İvanov, mahkemede Monako’daki patlamanın Ukrayna istihbaratını hedef alan daha geniş bir senaryonun parçası olabileceğini öne sürdü. Bu iddia, saldırının arkasındaki olası talimat zincirine dair soru işaretlerini artırıyorFotoğraf: Igor Burdyga/DW
Avrupa medyası ise Monaco’daki saldırının Ukrayna istihbarat servislerinin özel operasyonu olduğu yönündeki iddiayı gündeme getiriyor.
Buna göre Kiev, Rusya’nın işgali altındaki Kırım’daki faaliyetleri nedeniyle Ukrayna yaptırımları altında bulunan ve Avrupa Parlamentosu’nda Ukrayna’daki yolsuzlukla ilgili sert bir konuşma yapmayı planladığı öne sürülen Vadim Yermolayev’i hedef aldı. Ancak DW’nin araştırmasına göre Yermolayev böyle bir konuşma için hiçbir zaman Avrupa Parlamentosu’na davet edilmedi.
Ukrayna polisi ve Ukrayla gizli servisi SBU da dosyayla ilgili soruşturma sürdürüyor. Ukrayna Başsavcılığı ayrıca uluslararası bir soruşturma ekibi kurulması talimatı verdi.
